Wat je zélf kan doen om een crisis te lijf te gaan: concrete tips van Ignatius van Loyola (5/6)

Nikolaas Sintobin

Auteur

Onlangs schreef ik een bijdrage over Onderscheiden in tijden van crisis. In de leer bij Ignatius van Loyola. Enkele uittreksels (5/6) Zesde richtlijn. Al moeten wij tijdens de troosteloosheid de vroegere voornemens niet veranderen, toch is het zeer nuttig zichzelf intens te veranderen tegen die...

Onlangs schreef ik een bijdrage over Onderscheiden in tijden van crisis. In de leer bij Ignatius van Loyola. Enkele uittreksels (5/6)

Zesde richtlijn. Al moeten wij tijdens de
troosteloosheid de vroegere voornemens niet veranderen, toch is het zeer nuttig
zichzelf intens te veranderen tegen die troosteloosheid in. Bijvoorbeeld door
ons toe te leggen op het gebed en de overweging, door onszelf veel te
onderzoeken en door royaler te zijn in een gepaste wijze van boete doen. (GO
nr. 319)

Er
zijn veranderingen die we kunnen
doorvoeren tegen de troosteloosheid
in. Meer in het bijzonder suggereert Ignatius hier om de
fundamentele manier van in het leven staan bij te sleutelen. Uit de drie
voorbeelden die hij geeft kunnen we afleiden dat het raakt aan de intensiteit en de kwaliteit van verschillende dimensies van
het leven. Het eigene van droefheid is namelijk dat het een mens kan doen
terugvallen op oppervlakkigheid en makkelijkheid. Ignatius raadt aan om in te gaan tégen die spontane reflex,
en net méér te doen wat we spontaan minder zouden gaan doen. Hij noemt drie concrete werkpunten :

1. Gebed
en overweging. Ignatius verwijst hiermee naar de relatie met God en Christus. Als
het niet goed gaat, hebben vele mensen de neiging om het gebed in te korten,
als ze het al niet helemaal achterwege laten. Ignatius vraagt net het tegenovergestelde.
In tijden van crisis heb je méér nood om je te voeden aan de bron.

Dit geldt ook voor andere
vitale relaties. Als het moeilijk gaat met je man of je vrouw of met je
boezemvriend of –vriendin, is dit misschien een signaal dat het nodig is om
méér te investeren in die relaties.

2. Onszelf
veel onderzoeken. Hiermee verwijst Ignatius naar het aandachts- of bewustzijnsonderzoek: het nemen van de tijd om tot
stilte te komen en om je de vraag te stellen wat er nu precies gebeurt: wat in
mijn concrete levenswijze, in mijn leefomgeving zou die onlustgevoelens kunnen
verklaren? Waar onze spontane reflex zou
kunnen zijn: ik ga niet te veel “piekeren” en moeilijke vragen stellen, nodigt
Ignatius net uit om meer tijd te
nemen voor dit aandachtsonderzoek.

3. Royaler
zijn in een gepaste wijze van boete doen. Boetedoen is een woord dat moeilijk in de oren kan
klinken. Eigenlijk betekent het jezelf de middelen geven om dichter te komen bij datgene waar het op
aan komt. Materiële welvaart, veel relaties, goede vrienden, boeiende hobby’s
enz. Het zijn allemaal goede dingen. Maar je kan er jezelf in verliezen. Vasten, ascese, soberheid, onthouding enz. zijn
middelen waarnaar alle grote tradities verwijzen voor mensen die dichter willen
komen bij God. Misschien is de troosteloosheid
wel een signaal dat je precies van God verwijderd bent geraakt.

Nikolaas Sintobin sj

Nikolaas Sintobin

Auteur