ik met een Franse medebroeder bij een Parijse bidonville waar hij werkte. Hij
toonde me een van de wijken en vertelde me dat van al de mensen die daar
woonden er niet een was die naar de communie mocht komen. Geen eens was er “in
regel met de voorschriften van de Kerk”. Als jonge jezuïet met weinig vorming
of pastorale ervaring wist ik niet goed raad met die bedenking. Ik heb ze wel
onthouden. Ook na twintig jaar.
een jaar in Chili. Ik woonde in drie verschillende gemeenschappen. Zoals daar
gebruikelijk was er steeds een voltijdse huishoudster: vrome dames van
middelbare leeftijd, moeder van verschillende kinderen. Geen een van hen was
gehuwd. Ik werkte er ook gedurende een maand in een volkse parochie in het
Noorden van het land. Levendig en dynamisch, met massaal veel jonge
mensen. De sacramenten worden er royaal bediend. Op één na: het huwelijk. Als
er één of twee waren per jaar, zo vertelde de pastoor me, dan was het een goed
jaar. Stabiele relaties komen daar bijna niet voor.
september 2014, zei Paus Franciscus het
volgende in zijn homilie: “…. De Kerk
vraagt ons, ons allen, om sommige dingen te veranderen. Ze vraagt ons om regels
die voorbijgestreefd zijn ter zijde te laten: ze dienen nergens toe. … Het
Evangelie is vernieuwing. “
woorden niet in het kader van de kerkelijke leer inzake seksualiteit
en familiale moraal. Toch kan ik het
niet nalaten om een link te maken tussen deze uitnodiging tot verandering en de
tekst die Bisschop Johan Bonny van Antwerpen geschreven heeft met het oog op de
komende bisschoppensynode over het gezin.
paal boven water dat de kerkelijke Traditie inzake seksualiteit en gezin profetisch
is. Ze gaat uit van een heel optimistische en hoogstaande mensvisie en heeft,
door de eeuwen heen, talloze mensen verder geholpen in hun zoektocht naar
meer menselijkheid. Tot voor een aantal
jaren ging ik er vanuit dat de concrete regels en structuren waarin die Traditie
door de eeuwen heen gegoten is, definitief en onbetwistbaar waren. Dat inzicht heb ik achter me gelaten. In onze
radicaal veranderende cultuur is aanpassing nodig, ook van deze regels. Johan
Bonny legt goed uit waarom.
wat was overboord moet worden gegooid. Wel dat we het potentieel van het Evangelie en de traditie
door die nieuwe maatschappelijke en culturele evoluties radicaal moeten durven
laten bevragen. En omgekeerd,
uiteraard. In vertrouwen. Niet vanuit angst. Om te zien wat de ons zo dierbare Evangelie en eeuwendoude Traditie
en wijsheid te vertellen hebben. Om te ontdekken hoe Gods openbaring mensen van
de 21ste eeuw tot meer leven en liefde wenst te brengen.
Geest. Hij waait net zo goed nu als Hij vroeger deed. Hij laat zich niet
vastleggen in definitieve regels, voorschriften en interpretaties. Gelukkig maar. Die Geest
heeft 50 jaar geleden voor een onverhoopte vernieuwing gezorgd in onze Kerk. Ik
vertrouw erop dat diezelfde Geest nog meer
voor ons in petto heeft. Ook inzake seksualiteit en familiemoraal.
doorheen moeizaam mensenwerk. De ervaring van 2000 jaar heeft geleerd dat goede mensen
verschillende meningen kunnen hebben. Dat stellen we ook in deze vast. Bij hoge
kerkelijke gezagsdragers net zo goed als aan de basis. So what. De Geest kan
daar wel mee om.
Dank, bisschop Johan Bonny!
