Tot het dagelijks leven behoort ook – het is
althans te hopen dat dit zo is – niet slechts de ernst van de dagelijkse arbeid,
maar ook het lachen. Het lachen is een zeer ernstige zaak. Want het verraadt de
mens dikwijls meer dan zijn woorden.
althans te hopen dat dit zo is – niet slechts de ernst van de dagelijkse arbeid,
maar ook het lachen. Het lachen is een zeer ernstige zaak. Want het verraadt de
mens dikwijls meer dan zijn woorden.
Wanneer wij hier over het lachen spreken,
bedoelen wij het goede lachen. Weliswaar bestaat er ook een lachen van dwazen
en zondaars, zoals de wijze Sirach ons leert, een lachen waarover de Heer
zijn vervloeking uitspreekt (Lc. 6, 25). Dit lachen is hier niet bedoeld. Wij
bedoelen dat bevrijdende lachen, dat uit een kinderlijk en blij hart komt.
bedoelen wij het goede lachen. Weliswaar bestaat er ook een lachen van dwazen
en zondaars, zoals de wijze Sirach ons leert, een lachen waarover de Heer
zijn vervloeking uitspreekt (Lc. 6, 25). Dit lachen is hier niet bedoeld. Wij
bedoelen dat bevrijdende lachen, dat uit een kinderlijk en blij hart komt.
Zo kan slechts hij lachen, die door de liefde
tot alles en ieder de spontane en zich vrij uitende sympathie heeft, die alles
nemen kan en zien zoals het is: het grote groot, het kleine klein, het ernstige
ernstig en het lachwekkende lachend.
tot alles en ieder de spontane en zich vrij uitende sympathie heeft, die alles
nemen kan en zien zoals het is: het grote groot, het kleine klein, het ernstige
ernstig en het lachwekkende lachend.
En omdat dit alles bestaat, en het juist zo
door God gewild is, daarom moet het ook genomen worden zoals het is, moet niet
alles op een zelfde wijze genomen worden en moet om het komische en het
lachwekkende gelachen worden.
door God gewild is, daarom moet het ook genomen worden zoals het is, moet niet
alles op een zelfde wijze genomen worden en moet om het komische en het
lachwekkende gelachen worden.
Maar dat kan slechts hij, die niet alles aan
zichzelf afmeet, die vrij is van zichzelf, die de geheime sympathie met alles
en ieder bezit, waarin ieder ding tot zijn recht kan komen. Maar deze bezit
slechts hij die lief heeft. En zo is het goede lachen een teken van liefde, een
openbaring of een oefenschool van de liefde tot alles in God.
zichzelf afmeet, die vrij is van zichzelf, die de geheime sympathie met alles
en ieder bezit, waarin ieder ding tot zijn recht kan komen. Maar deze bezit
slechts hij die lief heeft. En zo is het goede lachen een teken van liefde, een
openbaring of een oefenschool van de liefde tot alles in God.
Karl Rahner sj
