Erik Galle, De
voorafplek. Een therapeutisch en monastiek traject, Adveniat/Halewijn,
2021, 21,95€
“Gods leven ligt in onze handen”. (p 120). Het
zinnetje zou geschreven kunnen zijn door Etty Hillesum. Het komt uit de pen van
Erik Galle, priester en psychotherapeut, en staat te lezen in zijn nieuwe boek “De
voorafplek, een therapeutisch en monastiek project”. Het is een boek dat ik met
toenemende interesse gelezen heb. Als lezer merk je gaandeweg dat het de
neerslag is van een jarenlange persoonlijke zoektocht en ervaring in het
luisteren naar mensen en naar God. Wat is menszijn? Hoe word je meer mens? Hoe geeft
de christelijke openbaring, het verhaal van de God-mens Jezus, antwoord op de
vraag die de mens is?
Dit boek is geen zelfhulpboek. Het biedt geen
kantklare recepten op voor de hand liggende vragen. Het is een subtiel en soms eisend
kantwerk waarin diverse denklijnen geleidelijk aan tot een organisch geheel
samenvloeien. Er is een taalfilosofische insteek, een
psychologisch-therapeutische reflectie, een christelijk theologische analyse en
een gelovige en spirituele dimensie. Naarmate het verhaal zich verder
ontwikkelt komt er ook een eenvoudige maar pertinente Bijbelse insteek. Deze
verscheiden invalshoeken blijken evenzoveel complementaire en toegankelijke
leessleutels te zijn. Ze bieden toegang tot een dubbel mysterie: de mens en, meer
nog, de voortdurende menswording, enerzijds, en God, anderzijds.
Dit boek is evenmin een geleerd boek waarin de
auteur zijn kennis ten toon spreidt. Het is veeleer een werk- en reflectieboek.
Het houdt de lezer allerhande spiegels voor die oproepen om zichzelf te
bevragen, te (laten) bevrijden en te groeien als mens. Preciezer uitgedrukt, gaat het erover zich
actief ontvankelijk op te stellen voor wat naar de mens toekomt, de volheid van
leven waartoe eenieder wordt uitgenodigd.
De toonaard van het boek is bijzonder. In het
begin is het taalregister helemaal seculier. Geleidelijk aan wordt de religieus
christelijke dimensie binnengebracht. Naar het einde van het boek wordt het
christelijk geloof als een volstrekt “normale” hypothese voorondersteld. Deze
combinatie van horizontaal en expliciet verticaal kan verwonderen. Wellicht is
ze erg eigentijds en geïncultureerd: complexloos christelijk in een
postchristelijke samenleving. Mij gaf het alvast een indruk van herkenbaarheid
en me thuis voelen.
In dit boek worden allerhande interessante
denksporen verkend. Zo vond ik boeiend de wijze waarop Erik Galle aantoont hoe
de christelijk dogmatische traditie het Westerse mensbeeld sterk heeft
beïnvloed. Hij geeft op eenvoudige wijze aan hoe het aloude triniteitsdogma en
het eruit voortvloeiende personalisme ook vanuit therapeutisch perspectief inspirerend
kan zijn en helende inzichten aanreikt. Als jezuïet was ik geboeid door de
raakvlakken met de ignatiaanse spiritualiteit: de aandacht voor het gewone,
eerder dan voor het buitengewone en het inzicht dat onderscheiding niet zozeer plaatsvindt
op het niveau van de sterke emoties, dan wel in de onderstroom van de
gevoelsmatige ervaring.
Het
woordgebruik is afgewogen. De zinnen zijn, een voor een, doordacht en
afgewerkt. Dat geldt ook voor het uitvoerige visuele materiaal. Niet alleen
zijn er de uitgepuurde tekeningen in het boek, ook van de hand van Erik Galle.
Er zijn ook een 30-tal korte filmpjes. Elke clip is een combinatie van steeds verrassend
beeldmateriaal met een korte overweging door de auteur. Voor wie opziet tegen
het lezen van een boek bieden zij op zich reeds een boeiend en toegankelijk
traject van bevragende verinnerlijking.
Nikolaas
Sintobin sj
