In de dagen voorafgaand aan het conclaaf dat hem verkoos, hield toenmalig kardinaal Bergoglio een toespraak tot de kardinalen. Vandaag, ruim 12 jaar later, is meer dan duidelijk dat dit eigenlijk het programma was van paus Franciscus. Hieronder vind je de tekst van die korte toespraak.
Evangeliseren vooronderstelt apostolisch vuur.
1. Evangeliseren vooronderstelt dat de Kerk verlangt om buiten
zichzelf te treden. De Kerk wordt geroepen om buiten zichzelf te treden en om
naar de grenzen te gaan. Niet alleen de geografische, maar ook de existentiële
grenzen: het mysterie van zonde, van pijn, van onrecht, van onwetendheid en van
onverschilligheid tegenover godsdienst, en van alle ellende.
zichzelf te treden. De Kerk wordt geroepen om buiten zichzelf te treden en om
naar de grenzen te gaan. Niet alleen de geografische, maar ook de existentiële
grenzen: het mysterie van zonde, van pijn, van onrecht, van onwetendheid en van
onverschilligheid tegenover godsdienst, en van alle ellende.
2. Als de Kerk niet naar buiten treedt om te evangeliseren, gaat
zij naar zichzelf verwijzen en dan wordt ze ziek (Cf de misvormde vrouw uit het
Evangelie). Het kwaad dat door de tijd
heen geschiedt in kerkelijke instellingen heeft zijn wortel in dat verwijzen
naar zichzelf en in een soort van theologisch narcisme. In het boek van de
Openbaring zegt Jezus dat Hij aan de deur staat en klopt. Het is duidelijk dat
de tekst verwijst naar zijn kloppen aan de buitenkant om naar binnen te kunnen
komen. Maar ik denk aan die keren dat Jezus klopt van binnenuit opdat we Hem
naar buiten zouden laten gaan. Een Kerk die naar zichzelf verwijst houdt Jezus
binnen zichzelf en laat Hem niet naar buiten.
zij naar zichzelf verwijzen en dan wordt ze ziek (Cf de misvormde vrouw uit het
Evangelie). Het kwaad dat door de tijd
heen geschiedt in kerkelijke instellingen heeft zijn wortel in dat verwijzen
naar zichzelf en in een soort van theologisch narcisme. In het boek van de
Openbaring zegt Jezus dat Hij aan de deur staat en klopt. Het is duidelijk dat
de tekst verwijst naar zijn kloppen aan de buitenkant om naar binnen te kunnen
komen. Maar ik denk aan die keren dat Jezus klopt van binnenuit opdat we Hem
naar buiten zouden laten gaan. Een Kerk die naar zichzelf verwijst houdt Jezus
binnen zichzelf en laat Hem niet naar buiten.
3. Als de Kerk naar zichzelf verwijst gaat zij onbewust geloven dat
zij haar eigen licht is; zij houdt op het mysterium lunae (het mysterie van de
maan (die niet uit zichzelf schijnt maar het licht van de zon weerspiegelt
(noot van de vertaler))) te zijn en bezwijkt aan die hele erge kwaal die de
geestelijke wereldlijkheid is (die volgens Henri de Lubac sj de ergste kwaal is
die de Kerk kan overkomen). Dan leeft zij enkel nog maar om haar eigen kring te
verheerlijken.
zij haar eigen licht is; zij houdt op het mysterium lunae (het mysterie van de
maan (die niet uit zichzelf schijnt maar het licht van de zon weerspiegelt
(noot van de vertaler))) te zijn en bezwijkt aan die hele erge kwaal die de
geestelijke wereldlijkheid is (die volgens Henri de Lubac sj de ergste kwaal is
die de Kerk kan overkomen). Dan leeft zij enkel nog maar om haar eigen kring te
verheerlijken.
Om het eenvoudig uit te drukken, er zijn twee beelden van de
Kerk: de Kerk die evangeliseert en die buiten zichzelf treedt, de Dei Verbum
religiose audiens et fidente proclamans (eerbiedig luisteren naar het Woord van
God en het vrijmoedig verkondigen); en de wereldse Kerk, die leeft binnenin
zichzelf, vanuit zichzelf, voor zichzelf. Dit zou licht moeten werpen op de
mogelijke veranderingen en hervormingen die nodig zijn om de zielen te redden.
Kerk: de Kerk die evangeliseert en die buiten zichzelf treedt, de Dei Verbum
religiose audiens et fidente proclamans (eerbiedig luisteren naar het Woord van
God en het vrijmoedig verkondigen); en de wereldse Kerk, die leeft binnenin
zichzelf, vanuit zichzelf, voor zichzelf. Dit zou licht moeten werpen op de
mogelijke veranderingen en hervormingen die nodig zijn om de zielen te redden.
4. Wat betreft de volgende Paus: Hij moet een man zijn die,
vertrekkend van de beschouwing en de aanbidding van Jezus Christus, de Kerk
helpt om uit te gaan naar de existentiële grenzen, die haar helpt om vruchtbare
moeder te zijn, wiens leven bestaat uit “de zoete en troostende vreugde van het
evangeliseren.”
vertrekkend van de beschouwing en de aanbidding van Jezus Christus, de Kerk
helpt om uit te gaan naar de existentiële grenzen, die haar helpt om vruchtbare
moeder te zijn, wiens leven bestaat uit “de zoete en troostende vreugde van het
evangeliseren.”
Jorge Bergoglio sj
