Luisteren naar stilte – 7/7
Etty Hillesum doet deze ontdekkingstocht terwijl ze goed weet dat het
waarschijnlijk is dat ze weldra naar een concentratiekamp zal worden gestuurd.
De ervaring die ze beschrijft in haar dagboek is zo intens en rijk dat ze onbereikbaar
kan lijken voor gewone stervelingen. Tegelijk zijn er twee aspecten van die
ervaring die suggereren dat ze ook voor ons toegankelijk kan zijn.
Ten eerste geeft Etty steeds weer aan dat haar ontdekking van de
levengevende kracht van de stilte niet haar eigen verdienste is. Het is veeleer
iets dat haar, zomaar, overkomt. Het is een geschenk dat haar gegeven wordt ook
al lijkt zij, met haar onverzadigbare libido en passie, daar niet meteen toe
voorbestemd. Zij voelt zich als het ware de innerlijke stilte ingetrokken
worden als de plaats waar zij thuis komt.
Vervolgens blijkt uit haar dagboek dat zij dit niet van de ene dag
op de andere heeft geleerd. Het binnentreden in je innerlijke stilte vraagt
tijd. Stil worden is een kwestie van oefening. De stilte ontdekken als een
ruimte van herbronning, van aanwezigheid en van ontmoeting – met je diepere
zelf en, voor sommigen, met diegene die ze God noemen – is iets wat je maar stap voor stap kan
ontdekken. Je kan het dus leren. Oefening baart kunst. De kartuizers geven
zichzelf zeven jaar. Etty deed er twee jaar over. Elk heeft zo zijn eigen
ritme. Misschien is de belangrijkste voorwaarde wel dat je jezelf die stilte
echt wil gunnen en dat je bereid bent om naar de stilte te luisteren. De rest
wijst zich zelf uit.
Nikolaas Sintobin sj
