10.11.13

2 min

Franciscus betaalt de prijs

Photo of Nikolaas Sintobin

Nikolaas Sintobin

Auteur

Paus Franciscus blijft het nieuws halen. Meestal met positieve ondertoon. Soms klinken er ook kritische geluiden. Niet zozeer uit “wereldse” hoek. Eerder uit christelijke rangen. Onlangs bestempelde Mgr. Fellay, van het schismatieke Pius X broederschap, Franciscus als een modernist. Zowat het ergste verwijt dat een...

Paus Franciscus  blijft het nieuws halen. Meestal met positieve
ondertoon. Soms klinken er ook kritische geluiden. Niet zozeer uit “wereldse”
hoek. Eerder uit christelijke rangen. Onlangs bestempelde Mgr. Fellay, van het schismatieke
Pius X broederschap, Franciscus als een modernist.
Zowat het ergste verwijt dat een aanhanger van Lefebvre kan bedenken. Meer
subtiele, al of niet openlijke, kritische geluiden komen er ook van binnen de
katholieke Kerk.

Sommige kritiek betreft de nieuwe accenten die
Franciscus legt inzake liturgie, seksuele moraal, oecumene en dergelijke. Dit
zijn pastorale keuzes. Het is van alle tijden dat deze verschillend worden
onthaald.  

Andere kritiek betreft zijn communicatie. Franciscus
is de eerste paus in de geschiedenis van de katholieke Kerk die niet communiceert
via encyclieken en tot in de puntjes geredigeerde voordrachten. Wel via korte, soms
geïmproviseerde toespraakjes,  tweets, interviews
en telefoongesprekken. Hierdoor weet men niet steeds welk gezag dient te
worden toegekend aan de pauselijke stellingnames. Bovendien – denk aan het
recente interview met Scalfari dat achteraf door de 89 jaar oude journalist uit
zijn geheugen werd gereconstrueerd  –
blijkt dat paus Franciscus het niet zo belangrijk vindt dat zijn woorden exact worden
weergegeven. Ze zijn overigens niet altijd even gepolijst en afgewogen.

Zijn eerste bekommernis  lijkt gewoon dat hij effectief gehoord wordt
en dat de – vaak heel eenvoudige – kern van zijn boodschap verstaan kan worden
door binnen- en buitenwacht. Daarin slaagt hij wonderwel. De multimediale
communicatiecultuur staat wars van complexe en dus lang uitgesponnen
uiteenzettingen. Too long, didn’t read …  Afgezien van de binnenkerkelijke media, zijn
er wereldwijd nauwelijks journalisten die vertrouwd zijn met het eigen kerkelijke,
theologische en filosofische jargon. Concreet betekende dit dat de meeste teksten
van Paus Benedictus, hoe rijk en verfijnd ook, gewoon niet gelezen werden door
de opiniemakers. Laat staan dat ze inhoudelijk het nieuws haalden. Hooguit
werden ze gescreend op uitspraken inzake seksualiteit en andere hot items die
dan, noodzakelijkerwijze buiten de context, werden geciteerd. Met alle misverstanden
vandien.

Door zijn lapidaire en beeldrijke oneliners, biedt Franciscus
de journalisten en de sociale media gesneden brood. Vermits hij het is die
snijdt, stuurt hij in belangrijke mate zélf de inhoud van de verslaggeving aan.
De prijs die hij daarvoor betaalt is soms verlies aan nuance.  Voor wat hoort wat. Voor christenen is dat
even wennen. Het grote publiek vraagt echter niet om nuance. Wel om duidelijke,
sprekende inhouden. Het lijkt erop dat Paus Franciscus door zijn communicatief
genie – net zo goed als door zijn lichaamstaal en zijn talrijke symbolische
daden  – de Blijde Boodschap mediafähig
weet te maken.  

Je zou als hoofd van een
organisatie voor wie de communicatie van die Boodschap centraal staat voor minder
concessies doen.
Photo of Nikolaas Sintobin

Nikolaas Sintobin

Auteur

Banner image: Zoek je verbinding op je reis?

Zoek je verbinding op je reis?

Word lid van onze WhatsApp-groep voor ignatiaanse zoekers en vind medereizigers.

Gerelateerd

 Meer binnen dit thema

De nieuwste artikelen

Misschien vind jij dit ook interessant?