08.09.18

4 min

Als misbruik misbruikt wordt

Photo of Nikolaas Sintobin

Nikolaas Sintobin

Auteur

Hieronder vind je mijn homilie voor deze 23ste zondag door het jaar Jesaja 35,4-7a Jacobus 2,1-5 Marcus 7,31-37 Twee weken geleden vloog paus Franciscus terug naar Rome, na een bezoek aan Ierland. Enkele uren daarvoor had een gewezen Vaticaans diplomaat de paus beschuldigd van doofpot-praktijken...

Hieronder vind je mijn homilie voor deze 23ste zondag door het jaar

                              Jesaja 35,4-7a            Jacobus 2,1-5             Marcus 7,31-37

Twee weken geleden vloog paus
Franciscus terug naar Rome, na een bezoek aan Ierland. Enkele uren daarvoor had
een gewezen Vaticaans diplomaat de paus beschuldigd van doofpot-praktijken en
opgeroepen tot ontslag. Uiteraard kreeg Franciscus hierover een vraag tijdens
zijn persconferentie in het vliegtuig. Zijn antwoord was kort:
Ik zal hier geen
woord over zeggen
. Tegelijk vroeg
hij de journalisten de zaak grondig uit te pluizen. Hij liet ook doorschemeren
dat hij later mogelijks wel zou spreken.

De pers had zich
niet verwacht aan zwijgen. Zeker niet vanwege Franciscus die vlot spreekt, ook
over moeilijke en pijnlijke onderwerpen. Is het dan niet wenselijk dat de
waarheid zo snel als mogelijk aan het licht komt? Trouwens, in de
evangelielezing van vandaag geneest Jezus een doofstomme. Jezus doet alles opdat
mensen zouden spreken. Waarom zwijgt paus Franciscus dan?
Inderdaad, Jezus
spreekt en laat spreken. Soms echter kiest Hij om te zwijgen, in het bijzonder
tijdens zijn passie. Talrijke valse en tegenstrijdige getuigenissen worden dan
tegen hem ingebracht. Hij wordt gevraagd te reageren. Zijn leven hangt ervan
af.  Toch beslist Jezus zich niet te
verdedigen. Hij zwijgt.
Is er een verband
tussen het zwijgen van Jezus en het zwijgen van Franciscus?
Paus Franciscus geeft
het misbruikdossier grote prioriteit. Wekelijks gaat hij in gesprek met
slachtoffers.  Onlangs heeft hij een
kardinaal de kardinaalshoed ontnomen wegens zijn misbruikverleden. Franciscus
heeft ook fouten gemaakt. In Chili, bijvoorbeeld. Hij heeft dit toegegeven, en rechtgezet.
Het echte probleem hier ligt elders. Onze paus voert een actieve politiek van
kerkhervorming waarbij hij de oorzaken en dynamieken van deze verschrikkelijke
misbruiken aan de wortel wil aanpakken. Sommigen nemen hem dit heel kwalijk. Die
tegenstanders zijn niet talrijk. Ze hebben wel veel middelen. Ze deinzen nergens
voor terug.
Hier ligt het eigenlijke
schandaal. Het gaat de aanstokers van die ontluisterende rel rond het
zogenaamde doofpotgedrag van Franciscus niet om het beschermen van kinderen of
andere kwetsbare mensen. De tegenstanders van Franciscus gebruiken platweg de
misbruikcrisis om hem een hak te zetten. Net zoals het religieuze establishment
Jezus uit de weg heeft geruimd, zo proberen zij nu de luis in de pels, Franciscus,
te vernietigen, tegen elke prijs.
Dertig jaar
geleden werd Jorge Bergoglio in een ander dossier brutaal aangevallen. Toen
reeds antwoordde hij met stilte. Hij schreef hierover het volgende:
Op momenten van duisternis en grote
beproevingen, wanneer de knopen en de problemen niet kunnen worden ontward of
rechtgetrokken en de dingen niet kunnen worden opgehelderd, dan moeten we
zwijgen. … Dan zal de duivel in het licht komen en ons zijn ware bedoelingen laten
zien. Hij zal niet langer vermomd zijn als een engel. Hij zal dan ontmaskerd
zijn.
De duivel zou maar
al te graag hebben dat er een verhit spel van woord en wederwoord op gang komt.
 Dat leidt namelijk gegarandeerd tot
chaos. Daar houdt Satan van. Zo zou hij nog meer schade kunnen aanrichten. Franciscus,
spirituele meester en vriend van de arme en nederige Jezus, weet beter. Zwijgen
lijkt een houding van zwakheid. Voor Jezus heeft het geleid naar het kruis.
Maar die keuze voor stilte heeft de weg bereid voor de overwinning van de
liefde op het kwaad.
In een homilie
voorbije maandag sprak paus Franciscus opnieuw over de kracht van de stilte.
De waarheid is
zachtmoedig, zij is stil
.” “Wat Jezus
deed, is niet gemakkelijk: maar de waardigheid van de christen is geworteld in
de kracht van God. Tegenover mensen die geen goede wil tonen, tegenover mensen
die alleen schandaal, verdeeldheid, vernietiging zoeken, ook in gezinnen:
helpen
enkel stilte. En gebed.”
Beste gelovigen, in de eerste
lezing hoorden we Jesaja zeggen:
Wees sterk en vrees niet, want jullie God … zal jullie bevrijden. …Ja, in de
steppe zullen beken ontspringen, rivieren in de woestijn. Het verzengde land
wordt een waterplas, dorstige grond wordt waterrijk gebied.
Jezus wil ons
leiden naar echt leven. De weg erheen is er een van voortdurende uitzuivering.
Paus Franciscus weet dat die uitzuivering diep- en vergaand moet zijn. Ook dat
er veel, vaak onherstelbare, schade is aangericht aan kinderen en andere
kwetsbare mensen.  Onze Kerk is
toevertrouwd aan mensen en dus aan zondaars. Sommigen, ook hoge kerkelijke
gezagsdragers, hebben zich aan crimineel gedrag schuldig gemaakt. Toch mogen we
geen schrik hebben.
Het hele verhaal
van de Bijbel is er een van trouw van God en verraad van de mens. Dat is
vandaag niet anders. God blijft ons bevrijden. Ook nu zorgt God ervoor dat onze
Kerk opnieuw een plek van leven mag worden. Aan ons om daar met alle kracht aan
mee te werken. Ook om ons niet mee te laten sleuren door de stuiptrekkingen van
het kwaad. En dus, soms, om te zwijgen.
Laten we, tot
slot, nog even luisteren naar wat paus Franciscus ons allen hieromtrent
toewenste voorbije maandag:
Moge de Heer ons de genade geven om te onderscheiden
wanneer we moeten spreken en wanneer we moeten zwijgen. En dit gedurende ons
hele leven: op het werk, thuis, in de samenleving … Zo zullen we meer navolgers
van Jezus worden.

Photo of Nikolaas Sintobin

Nikolaas Sintobin

Auteur

Banner image: Bestel het nieuwe boek: Dankretraite

Bestel het nieuwe boek: Dankretraite

Influencer Romy Kersten en jezuïet Nikolaas Sintobin nemen je in 31 dagen mee op een verrassende en laagdrempelige dankreis.

Gerelateerd

 Meer binnen dit thema

De nieuwste artikelen

Misschien vind jij dit ook interessant?