Deze homilie bij de lezingen van vandaag, de 3de zondag van de Vasten, heb ik voorbereid voor de 60 studenten en begeleiders van het Dondeynehuis die dit WE in de Oude Abdij van Drongen zich kwamen bezinnen rond het thema “Geloofwaardig”.
Ik zou willen
beginnen met twee korte anekdotes.
beginnen met twee korte anekdotes.
In het voorjaar
van 1969 deed ik mijn eerste communie, samen met mijn tweelingbroer Anton. Na
afloop mochten we herdenkingsprentjes uitdelen. Er stond op: “Op 15 mei 1969 ontvingen Anton en Nikolaas
Jezuke voor het eerst in hun hartje”. Een zinnetje dat toen heel
gebruikelijk was. Kinderlijk lief. Onschuldig. Perfect aangepast voor
6-jarigen.
van 1969 deed ik mijn eerste communie, samen met mijn tweelingbroer Anton. Na
afloop mochten we herdenkingsprentjes uitdelen. Er stond op: “Op 15 mei 1969 ontvingen Anton en Nikolaas
Jezuke voor het eerst in hun hartje”. Een zinnetje dat toen heel
gebruikelijk was. Kinderlijk lief. Onschuldig. Perfect aangepast voor
6-jarigen.
Regelmatig bereid
ik jonge koppels voor op het huwelijk. Ze komen dan een aantal keer op gesprek, en soms geef ik ze wat
huiswerk mee. Zo vraag ik de verloofden gewoonlijk om het Marcusevangelie te
lezen. Het kortste en makkelijkst toegankelijke van de vier. Als we daar dan
over in gesprek gaan krijg ik vaak te horen. “Amai, die Jezus, dat niet bepaald een makkelijk iemand. Zo hard dat die
uit de hoek kan komen. Zo had ik me Hem niet voorgesteld.” Sommigen zijn
zelf ronduit gechoqueerd door de radicaliteit van zijn persoonlijkheid.
ik jonge koppels voor op het huwelijk. Ze komen dan een aantal keer op gesprek, en soms geef ik ze wat
huiswerk mee. Zo vraag ik de verloofden gewoonlijk om het Marcusevangelie te
lezen. Het kortste en makkelijkst toegankelijke van de vier. Als we daar dan
over in gesprek gaan krijg ik vaak te horen. “Amai, die Jezus, dat niet bepaald een makkelijk iemand. Zo hard dat die
uit de hoek kan komen. Zo had ik me Hem niet voorgesteld.” Sommigen zijn
zelf ronduit gechoqueerd door de radicaliteit van zijn persoonlijkheid.
De voorbije dagen
hebben we veel gehoord en uitgewisseld over wat voor elk van ons “geloofwaardig” is. Een evidente vraag
die bij me opkwam bij het voorbereiden van deze viering was: “Is Jezus geloofwaardig?” Kan hij een
geloofwaardig antwoord bieden op al die vragen die wij hebben?
hebben we veel gehoord en uitgewisseld over wat voor elk van ons “geloofwaardig” is. Een evidente vraag
die bij me opkwam bij het voorbereiden van deze viering was: “Is Jezus geloofwaardig?” Kan hij een
geloofwaardig antwoord bieden op al die vragen die wij hebben?
Als ik kijk naar
mijn eigen ervaring, dan stel ik vast dat ik lang ben blijven steken in een
kinderlijke voorstelling van wie Jezus is: een vriendelijk glimlachende,
tamelijk jonge, slanke man, een baard, minzame
blik , uiteraard steeds glimlachend; een begrijpende vriend bij wie je altijd terecht kan en die nooit de
stem verheft. En zijn inderdaad heel wat verhalen in de evangelies die in die
richting gaan. Liefhebben, en bij
uitbreiding, gelovig in het leven staan, betekent, in deze visie, dat je je
altijd min of meer in een gelukzalige
toestand zou moeten bevinden. Iets tussen romantiek en
geitenwollensokken-dromerij. Sympathiek,
iets waar we ergens wel naar verlangen. Maar de ervaring van het leven, de
ervaring van de liefde leren ons snel dat de werkelijkheid niet zo in mekaar
zit. Niet echt geloofwaardig dus.
mijn eigen ervaring, dan stel ik vast dat ik lang ben blijven steken in een
kinderlijke voorstelling van wie Jezus is: een vriendelijk glimlachende,
tamelijk jonge, slanke man, een baard, minzame
blik , uiteraard steeds glimlachend; een begrijpende vriend bij wie je altijd terecht kan en die nooit de
stem verheft. En zijn inderdaad heel wat verhalen in de evangelies die in die
richting gaan. Liefhebben, en bij
uitbreiding, gelovig in het leven staan, betekent, in deze visie, dat je je
altijd min of meer in een gelukzalige
toestand zou moeten bevinden. Iets tussen romantiek en
geitenwollensokken-dromerij. Sympathiek,
iets waar we ergens wel naar verlangen. Maar de ervaring van het leven, de
ervaring van de liefde leren ons snel dat de werkelijkheid niet zo in mekaar
zit. Niet echt geloofwaardig dus.
Laten we echter even
kijken naar de drie lezingen die we daarnet hoorden. Daar komt namelijk een
ander beeld uit naar voren. Ze geven ons elk een precieze tip over wat liefde
echt is.
kijken naar de drie lezingen die we daarnet hoorden. Daar komt namelijk een
ander beeld uit naar voren. Ze geven ons elk een precieze tip over wat liefde
echt is.
In de eerste lezing kregen we de tien geboden te horen: de wet,
regels, voorschriften, als weg naar God. Is dit niet contradictorisch?
Regeltjes opvolgen om te leren liefhebben. De orthodoxe joden hebben 613
voorschriften die ze strikt nakomen. Vreemd? Of niet … Kijk gewoon even naar je
eigen ervaring: liefde, trouw, respect, overgave aan het allermooiste of
allerhoogste … neen, ze komen niet
vanzelf. Het is niet aangeboren. Het zit niet in onze genen. Liefhebben is iets
wat je leert. Wil een ballerina sierlijk en vrij als een zwaan kunnen dansen,
dan moet zij, jarenlang, duizenden keren dezelfde oefeningen herhalen. Willens,
nillens. Ook liefde is iets wat je moet oefenen. Met geduld. Veel geduld.
Vallen en opstaan. En soms vraagt de liefde dingen waar je echt geen zin in
hebt.
regels, voorschriften, als weg naar God. Is dit niet contradictorisch?
Regeltjes opvolgen om te leren liefhebben. De orthodoxe joden hebben 613
voorschriften die ze strikt nakomen. Vreemd? Of niet … Kijk gewoon even naar je
eigen ervaring: liefde, trouw, respect, overgave aan het allermooiste of
allerhoogste … neen, ze komen niet
vanzelf. Het is niet aangeboren. Het zit niet in onze genen. Liefhebben is iets
wat je leert. Wil een ballerina sierlijk en vrij als een zwaan kunnen dansen,
dan moet zij, jarenlang, duizenden keren dezelfde oefeningen herhalen. Willens,
nillens. Ook liefde is iets wat je moet oefenen. Met geduld. Veel geduld.
Vallen en opstaan. En soms vraagt de liefde dingen waar je echt geen zin in
hebt.
De tweede lezing, uit de eerste
brief van Paulus aan de Corinthiërs, gaat hier verder op in. Deze woorden
hebben iets onwezenlijks. Stel je even voor. Paulus richt zich tot kritische en
eerder intellectuele stedelingen van Corinthe, een Griekse havenstad, die het
moeilijk hebben om de kern van het christelijk geloof te vatten. Wat hij hen
schrijft beantwoordt niet meteen aan de regels van de moderne marketing: “Wij verkondigen een gekruisigde Christus, voor Joden een aanstoot, voor
heidenen een dwaasheid”.
brief van Paulus aan de Corinthiërs, gaat hier verder op in. Deze woorden
hebben iets onwezenlijks. Stel je even voor. Paulus richt zich tot kritische en
eerder intellectuele stedelingen van Corinthe, een Griekse havenstad, die het
moeilijk hebben om de kern van het christelijk geloof te vatten. Wat hij hen
schrijft beantwoordt niet meteen aan de regels van de moderne marketing: “Wij verkondigen een gekruisigde Christus, voor Joden een aanstoot, voor
heidenen een dwaasheid”.
Deze, toch wel heel vreemde stelling, maakt alvast
één iets duidelijk: je laten inspireren door Jezus kan niet het gevolg zijn van
een logische, vanzelfsprekende deductie. Hoe kan je nu rationeel kiezen voor
een antiheld die zijn leven eindigt naakt, op een schandpaal.
één iets duidelijk: je laten inspireren door Jezus kan niet het gevolg zijn van
een logische, vanzelfsprekende deductie. Hoe kan je nu rationeel kiezen voor
een antiheld die zijn leven eindigt naakt, op een schandpaal.
Ruimer gesteld, echte
liefde confronteert, vaak ongenadig hard, met weerstand, onvermogen en beperktheid,
van jezelf, of van de ander. Wie echt kiest voor liefde, zal steeds, ook,
botsen op het kwaad. Bij de ander, én bij zichzelf.
liefde confronteert, vaak ongenadig hard, met weerstand, onvermogen en beperktheid,
van jezelf, of van de ander. Wie echt kiest voor liefde, zal steeds, ook,
botsen op het kwaad. Bij de ander, én bij zichzelf.
Ofwel volg je dan
je spontane reflex en stop je er mee. Ofwel bijt je door, durf je het aan om te
geloven in de liefde, vérder dan de pijn en waag je de sprong.
je spontane reflex en stop je er mee. Ofwel bijt je door, durf je het aan om te
geloven in de liefde, vérder dan de pijn en waag je de sprong.
In de evangelielezing uit Johannes , ten
slotte, horen we waarom het de moeite waard is om je zo helemaal, schijnbaar
blind, te storten in dat ruige avontuur van
de liefde. Jezus legt er uit dat Hij bereid is om zo ver te gaan in de liefde
dat hij niet zal terugdeinzen om zelf zijn lichamelijke integriteit los te
laten.
slotte, horen we waarom het de moeite waard is om je zo helemaal, schijnbaar
blind, te storten in dat ruige avontuur van
de liefde. Jezus legt er uit dat Hij bereid is om zo ver te gaan in de liefde
dat hij niet zal terugdeinzen om zelf zijn lichamelijke integriteit los te
laten.
Dit gaat niet
meer over Jezuke, de romantische brave jongen. Hier horen we een man die wil
doordringen tot het diepste mysterie van het menszijn en die hierbij voor niets
terugdeinst, zelfs niet voor de dood.
meer over Jezuke, de romantische brave jongen. Hier horen we een man die wil
doordringen tot het diepste mysterie van het menszijn en die hierbij voor niets
terugdeinst, zelfs niet voor de dood.
Dan kan je
doorstoten tot een ander niveau van liefde: dieper, zuiverder,
onvoorspelbaarder, zo maar geven en zo
maar ontvangen. Niet meteen romantisch. Wel levengevend. Sommigen zullen zeggen
goddelijk.
doorstoten tot een ander niveau van liefde: dieper, zuiverder,
onvoorspelbaarder, zo maar geven en zo
maar ontvangen. Niet meteen romantisch. Wel levengevend. Sommigen zullen zeggen
goddelijk.
Is dit nu
geloofwaardig? Aan elk van ons om hier een persoonlijk antwoord op te zoeken.
Door erover na te denken. Zeker. Maar vooral door jezelf te wagen aan het
avontuur van de liefde. De échte liefde.
geloofwaardig? Aan elk van ons om hier een persoonlijk antwoord op te zoeken.
Door erover na te denken. Zeker. Maar vooral door jezelf te wagen aan het
avontuur van de liefde. De échte liefde.
