Continuïteit of discontinuïteit. Met deze woorden proberen vele
commentatoren de “politiek” van Paus Franciscus te kwalificeren. Dat er een heel
andere wind waait in de Katholieke Kerk sinds het aantreden van paus Franciscus
is, valt moeilijk te ontkennen. Er is van alles in beweging aan het komen.
Vermoedelijk staan ons nog heel wat, en wel veel ingrijpender, veranderingen te
wachten. Zelf zie ik deze evolutie uitgesproken in termen van continuïteit. En
wel een continuïteit op het niveau van een van de meest eigen kenmerken van de
Katholieke Kerk: haar katholiciteit.
commentatoren de “politiek” van Paus Franciscus te kwalificeren. Dat er een heel
andere wind waait in de Katholieke Kerk sinds het aantreden van paus Franciscus
is, valt moeilijk te ontkennen. Er is van alles in beweging aan het komen.
Vermoedelijk staan ons nog heel wat, en wel veel ingrijpender, veranderingen te
wachten. Zelf zie ik deze evolutie uitgesproken in termen van continuïteit. En
wel een continuïteit op het niveau van een van de meest eigen kenmerken van de
Katholieke Kerk: haar katholiciteit.
Franciscus is de eerste niet-Europese paus sinds vele eeuwen. Hij
is terechtgekomen in het hart van een wereldkerk die, hoewel geroepen om Katholiek
(universeel) te zijn, in werkelijkheid nog
steeds in overweldigende mate eurocentrisch is. Of het nu gaat over liturgische
gewoontes, pastoraal
referentiekader, theologische reflectie,
ethische praxis, woordgebruik en zoveel
meer, de cultuur van het Vaticaan blijft op massieve wijze schatplichtig aan
een cultuur en traditie die, hoe rijk ook, al lang minoritair geworden zijn in
de Katholieke Kerk. De Catholica is, gelukkig maar, ontzaglijk veel rijker en
creatiever dan wat dat ene vermoeide Europese model te bieden heeft.
is terechtgekomen in het hart van een wereldkerk die, hoewel geroepen om Katholiek
(universeel) te zijn, in werkelijkheid nog
steeds in overweldigende mate eurocentrisch is. Of het nu gaat over liturgische
gewoontes, pastoraal
referentiekader, theologische reflectie,
ethische praxis, woordgebruik en zoveel
meer, de cultuur van het Vaticaan blijft op massieve wijze schatplichtig aan
een cultuur en traditie die, hoe rijk ook, al lang minoritair geworden zijn in
de Katholieke Kerk. De Catholica is, gelukkig maar, ontzaglijk veel rijker en
creatiever dan wat dat ene vermoeide Europese model te bieden heeft.
Op een heel spontane en natuurlijke wijze is Franciscus die
verstarde Vaticaanse cultuur aan het openbreken. In het bijzonder door zijn
typisch Zuid-Amerikaanse manier van vieren, spreken, omgaan met mensen, openheid
voor compromis en soepele creativiteit ten aanzien van wet en gewoonte. Dit
wordt nog versterkt door het feit dat hij religieus is en daardoor allerhande
gevoeligheden en knowhow uit zijn eigen religieuze traditie met zich brengt.
Eerder dan dat hij die oude Katholieke Kerk ten gronde zou veranderen, is
Franciscus haar beetje bij beetje aan het voeden en verrijken met “knowhow” die
de voorbije eeuwen binnen haar eigen schoot is uitgewerkt; zij het in de
“periferie”, buiten haar aloude centrum.
Franciscus maakt de Katholieke Kerk gewoon meer tot wat zij geroepen is te
zijn, katholiek: alomvattend, inclusief.
verstarde Vaticaanse cultuur aan het openbreken. In het bijzonder door zijn
typisch Zuid-Amerikaanse manier van vieren, spreken, omgaan met mensen, openheid
voor compromis en soepele creativiteit ten aanzien van wet en gewoonte. Dit
wordt nog versterkt door het feit dat hij religieus is en daardoor allerhande
gevoeligheden en knowhow uit zijn eigen religieuze traditie met zich brengt.
Eerder dan dat hij die oude Katholieke Kerk ten gronde zou veranderen, is
Franciscus haar beetje bij beetje aan het voeden en verrijken met “knowhow” die
de voorbije eeuwen binnen haar eigen schoot is uitgewerkt; zij het in de
“periferie”, buiten haar aloude centrum.
Franciscus maakt de Katholieke Kerk gewoon meer tot wat zij geroepen is te
zijn, katholiek: alomvattend, inclusief.
Wereldwijd wordt dit, begrijpelijkerwijze, als een verademing
ervaren. Behalve door een minderheid. In het bijzonder door mensen voor wie de idee zelf van verandering
problematisch is of die zich dermate geïdentificeerd hebben met een beperkt aantal thema’s van seksuele ethiek dat zij zich door de
bredere aanpak van Franciscus in de steek gelaten voelen.
ervaren. Behalve door een minderheid. In het bijzonder door mensen voor wie de idee zelf van verandering
problematisch is of die zich dermate geïdentificeerd hebben met een beperkt aantal thema’s van seksuele ethiek dat zij zich door de
bredere aanpak van Franciscus in de steek gelaten voelen.
